5 จังหวะตีคอร์ดพื้นฐานที่มือใหม่ต้องรู้ เล่นได้ทั้งกีตาร์และอูคูเลเล่

หลายคนจับคอร์ดได้แล้ว แต่พอตีจริงกลับรู้สึกว่าเพลงไม่มีชีวิต เสียงแข็ง ๆ หรือจังหวะไม่เข้ากับเพลง สาเหตุส่วนใหญ่ไม่ได้อยู่ที่มือซ้าย แต่อยู่ที่มือขวาที่ใช้ตีคอร์ด บทความนี้รวบรวม 5 จังหวะตีคอร์ดพื้นฐานที่ใช้ได้กับเพลงป๊อป เพลงโฟล์ก และเพลงอะคูสติกส่วนใหญ่ เล่นได้ทั้งกีตาร์และอูคูเลเล่ เพราะหลักการของมือขวาเหมือนกันแทบทั้งหมด

ก่อนเริ่ม: วิธีอ่านสัญลักษณ์และนับจังหวะ

ในบทความนี้เราใช้ตัว ล แทนการตีลง (Down) และ ข แทนการตีขึ้น (Up) ส่วนขีด - หมายถึงช่องที่มือยังแกว่งอยู่แต่ไม่โดนสาย เพลงส่วนใหญ่อยู่ในอัตราจังหวะ 4/4 ให้นับว่า "หนึ่ง และ สอง และ สาม และ สี่ และ" โดยตัวเลขคือจังหวะตีลง และคำว่า "และ" คือจังหวะตีขึ้น

กฎทองข้อเดียวที่ต้องจำคือ มือขวาต้องแกว่งขึ้นลงตลอดเวลาเหมือนลูกตุ้มนาฬิกา ไม่ว่าจะโดนสายหรือไม่ก็ตาม การแกว่งต่อเนื่องแบบนี้ทำให้จังหวะนิ่งและไม่หลุดจังหวะง่าย

จังหวะที่ 1: ตีลงทุกจังหวะ (ล ล ล ล)

จังหวะที่ง่ายที่สุด ตีลงหนึ่งครั้งต่อหนึ่งจังหวะ นับ "หนึ่ง สอง สาม สี่" เหมาะกับการฝึกเปลี่ยนคอร์ดครั้งแรก เพราะมีเวลาให้มือซ้ายเตรียมตัว และใช้กับเพลงร็อกหรือท่อนที่ต้องการความหนักแน่นได้ดี

จังหวะที่ 2: ลงขึ้นต่อเนื่อง (ล ข ล ข ล ข ล ข)

ตีลงที่ตัวเลขและตีขึ้นที่คำว่า "และ" ทุกครั้ง เป็นการฝึกให้มือขวาแกว่งต่อเนื่องตามกฎทอง ลองเน้นการตีลงให้หนักกว่าตีขึ้นเล็กน้อย จะได้เสียงที่มีมิติมากขึ้น

จังหวะที่ 3: จังหวะยอดนิยม (ล - ล ข - ข ล ข)

นี่คือจังหวะที่ได้ยินบ่อยที่สุดในเพลงป๊อปและเพลงเพื่อชีวิต นับว่า "หนึ่ง - สอง และ - และ สี่ และ" สังเกตว่าจังหวะ "สาม" มือยังแกว่งลงแต่ไม่โดนสาย นี่แหละคือจุดที่ทำให้จังหวะมีเสน่ห์ ถ้าฝึกจังหวะนี้ได้คล่อง จะเล่นเพลงได้อีกเป็นร้อยเพลง

จังหวะที่ 4: จังหวะเรกเก้/สกา (- ข - ข - ข - ข)

ตีเฉพาะจังหวะขึ้น หรือที่เรียกว่าการตีจังหวะยก บนกีตาร์ให้ตีสั้น ๆ แล้วคลายมือซ้ายเพื่อหยุดเสียง บนอูคูเลเล่จะได้ฟีลสดใสแบบชายหาด เหมาะกับเพลงสนุก ๆ และช่วยฝึกความรู้สึกของจังหวะยกได้ดีมาก

จังหวะที่ 5: จังหวะ 3/4 สำหรับเพลงวอลซ์ (ล - ล ข ล ข)

เพลงบางเพลงนับ 3 จังหวะต่อห้อง เช่น เพลงช้าซึ้ง ๆ หรือเพลงวอลซ์ ให้นับ "หนึ่ง - สอง และ สาม และ" โดยเน้นการตีลงที่จังหวะหนึ่งให้ชัดเจน จะได้ความรู้สึกแกว่งไกวแบบเพลงเต้นรำ

เคล็ดลับให้ตีคอร์ดเสียงดี

• ข้อมือผ่อนคลาย ให้การตีมาจากข้อมือ ไม่ใช่การเหวี่ยงทั้งแขน
• จับปิ๊กหลวม ๆ สำหรับกีตาร์ ให้ปิ๊กยื่นออกมาเล็กน้อย ถ้าจับแน่นเกินไปเสียงจะแข็ง สำหรับอูคูเลเล่ใช้ปลายนิ้วชี้ตีลงด้วยเล็บ และตีขึ้นด้วยเนื้อนิ้ว
• ตีขึ้นไม่ต้องโดนครบทุกสาย การตีขึ้นโดนแค่สายเสียงสูง 3-4 สายก็พอ จะได้เสียงเบาและใสกว่าการตีลง
• ใช้เมโทรนอม เริ่มที่ 60-70 BPM แล้วค่อย ๆ เพิ่มทีละ 5 เมื่อเล่นได้นิ่ง

แผนฝึก 10 นาทีต่อวัน

• นาทีที่ 1-2: ตีสายเปล่าหรืออุดเสียงสาย (mute) เพื่อฝึกมือขวาอย่างเดียว
• นาทีที่ 3-6: เลือกจังหวะหนึ่งจังหวะ เล่นวนกับคอร์ดเดียว แล้วค่อยเพิ่มเป็นสองคอร์ด เช่น C กับ G
• นาทีที่ 7-10: เปิดเพลงที่ชอบแล้วลองเล่นตาม ไม่ต้องกังวลว่าจะตรงทุกจังหวะ ขอแค่มือไม่หยุดแกว่ง

จำไว้ว่าจังหวะตีคอร์ดเป็นแค่แนวทาง ไม่ใช่กฎตายตัว เมื่อเล่นจังหวะพื้นฐานได้คล่องแล้ว ลองฟังเพลงต้นฉบับแล้วปรับให้เข้ากับอารมณ์เพลง ค่อย ๆ ฝึกทุกวันวันละนิด แล้วเปิดคอร์ดเพลงที่ชอบบน Chordcafe มาเล่นตามได้เลย