คอร์ดทาบ (Barre Chord) คืออะไร? วิธีจับคอร์ด F ให้เสียงชัด ไม่บอด สำหรับกีตาร์และอูคูเลเล่

ถ้าถามมือใหม่หัดกีตาร์ว่าด่านไหนยากที่สุด คำตอบที่ได้ยินบ่อยที่สุดคือ "คอร์ด F" หลายคนเล่นคอร์ด C, G, Am, Em ได้คล่องแล้ว แต่พอเจอเพลงที่มีคอร์ด F หรือ Bm กลับต้องหยุดชะงัก เสียงบอด สายแตก นิ้วเจ็บ จนบางคนเลิกเล่นไปเลย ข่าวดีคือคอร์ดทาบไม่ได้ต้องใช้แรงมหาศาลอย่างที่คิด แต่ต้องใช้ "ท่าที่ถูก" และการฝึกที่สม่ำเสมอ บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจคอร์ดทาบ พร้อมเทคนิคที่ใช้ได้จริงทั้งกับกีตาร์และอูคูเลเล่ค่ะ

คอร์ดทาบ (Barre Chord) คืออะไร?

คอร์ดทาบคือคอร์ดที่ใช้นิ้วชี้กดพาดหลายสายพร้อมกันในเฟร็ตเดียว ทำหน้าที่คล้าย "คาโป้" ที่ติดอยู่กับมือ แล้วใช้นิ้วที่เหลือจับรูปคอร์ดด้านบน ข้อดีคือรูปคอร์ดเดียวสามารถเลื่อนขึ้นลงคอกีตาร์เพื่อเปลี่ยนเป็นคอร์ดอื่นได้ทันที เช่น รูปคอร์ด F ที่เฟร็ต 1 ถ้าเลื่อนไปเฟร็ต 3 จะกลายเป็นคอร์ด G และถ้าเลื่อนไปเฟร็ต 5 จะเป็นคอร์ด A ทำให้เมื่อจับคอร์ดทาบได้แล้ว เราจะเล่นคอร์ดได้แทบทุกคอร์ดโดยไม่ต้องจำรูปใหม่เยอะ

วิธีจับคอร์ด F บนกีตาร์ทีละขั้น

• นิ้วชี้ (1): ทาบทั้ง 6 สายที่เฟร็ต 1
• นิ้วกลาง (2): กดสาย 3 (สาย G) เฟร็ต 2
• นิ้วนาง (3): กดสาย 5 (สาย A) เฟร็ต 3
• นิ้วก้อย (4): กดสาย 4 (สาย D) เฟร็ต 3

เมื่อจับครบแล้ว ให้ดีดทีละสายจากสาย 6 ลงมาสาย 1 ฟังว่าสายไหนบอดหรือไม่มีเสียง แล้วค่อย ๆ ปรับทีละจุด อย่าเพิ่งตีทั้งคอร์ดตั้งแต่แรก เพราะจะไม่รู้ว่าปัญหาอยู่ตรงไหน

เทคนิคทำให้คอร์ดทาบเสียงชัด

• ใช้ด้านข้างของนิ้วชี้: พลิกนิ้วชี้เล็กน้อยไปทางหัวกีตาร์ ให้ด้านกระดูกของนิ้วสัมผัสสาย แทนที่จะใช้ส่วนท้องนิ้วที่นุ่ม เพราะส่วนนุ่มกับรอยพับข้อนิ้วมักทำให้สายบอด
• วางนิ้วชิดเฟร็ต: ยิ่งนิ้วชี้อยู่ใกล้ลวดเฟร็ตมากเท่าไหร่ ก็ยิ่งใช้แรงน้อยลงและเสียงชัดขึ้น
• อย่าบีบด้วยนิ้วโป้งอย่างเดียว: แรงกดที่ดีมาจากการดึงแขนเข้าหาตัวเล็กน้อย ร่วมกับน้ำหนักของแขน ไม่ใช่การบีบคอกีตาร์จนมือล้า
• วางนิ้วโป้งไว้หลังคอ: ให้นิ้วโป้งอยู่ประมาณกึ่งกลางหลังคอกีตาร์ ตรงข้ามกับนิ้วกลาง จะช่วยให้นิ้วอื่นโค้งและกดได้ถนัดขึ้น
• ตั้งสายให้เหมาะ: ถ้าสายสูงมาก (action สูง) หรือใช้สายเบอร์ใหญ่ การจับคอร์ดทาบจะยากกว่าปกติ ลองให้ร้านกีตาร์ช่วยเซ็ตอัพ หรือเริ่มจากสายเบอร์เล็กก่อนได้ค่ะ

คอร์ดทาบบนอูคูเลเล่

ข่าวดีสำหรับสายอูคูเลเล่คือคอร์ด F บนอูคูเลเล่ไม่ต้องทาบ (จับแค่ 2010) แต่คอร์ดที่ทำให้หลายคนติดคือ Bb ซึ่งเป็นคอร์ดทาบ วิธีจับคือ

• นิ้วชี้: ทาบสาย 1 (A) และสาย 2 (E) ที่เฟร็ต 1
• นิ้วกลาง: กดสาย 3 (C) เฟร็ต 2
• นิ้วนาง: กดสาย 4 (G) เฟร็ต 3

เนื่องจากอูคูเลเล่มีแค่ 4 สายและสายเป็นไนลอน การทาบจึงใช้แรงน้อยกว่ากีตาร์มาก ถ้าจับ Bb ได้ ก็เลื่อนรูปเดียวกันขึ้นไป 1 เฟร็ตจะได้คอร์ด B และขึ้นไปอีก 1 เฟร็ตจะได้คอร์ด C ได้เช่นกัน

คอร์ดทางเลือก ระหว่างที่ยังจับทาบไม่ได้

ถ้ายังจับ F แบบเต็มไม่ได้ ไม่ต้องรอจนเก่งค่อยเล่นเพลง ลองใช้คอร์ดทางเลือกเหล่านี้ไปก่อน

• Fmaj7 (x x 3 2 1 0): เสียงหวาน ใช้แทน F ได้ในหลายเพลง
• F เล็ก (x x 3 2 1 1): นิ้วชี้ทาบแค่ 2 สาย เป็นสะพานที่ดีก่อนไปทาบเต็ม 6 สาย
• ใช้คาโป้: หนีไปเล่นในคีย์ที่ไม่มีคอร์ดทาบ เช่น ติดคาโป้แล้วเล่นรูปคอร์ดคีย์ G หรือ C แทน

แบบฝึกวันละ 10 นาที

• 2 นาทีแรก: ทาบนิ้วชี้อย่างเดียวที่เฟร็ต 5 (ที่นี่ใช้แรงน้อยกว่าเฟร็ต 1) แล้วดีดทีละสายให้ดังครบ
• 3 นาทีต่อมา: จับคอร์ด F เต็ม ค้างไว้ 5 วินาที ปล่อยมือ แล้วจับใหม่ ทำซ้ำหลาย ๆ รอบ
• 5 นาทีสุดท้าย: ฝึกเปลี่ยนคอร์ด C → F และ F → G ช้า ๆ ตามจังหวะเมโทรนอม

อาการเจ็บนิ้วและเสียงบอดในช่วงสัปดาห์แรก ๆ เป็นเรื่องปกติ ถ้ารู้สึกเจ็บข้อมือหรือเกร็งมากให้พักก่อนเสมอ ส่วนใหญ่ฝึกสม่ำเสมอประมาณ 2–4 สัปดาห์ เสียงจะเริ่มชัดขึ้นอย่างเห็นได้ชัด เมื่อผ่านด่านคอร์ดทาบได้ เพลงอีกเป็นร้อยเพลงบน Chordcafe ก็จะเล่นได้สบายขึ้นอีกเยอะเลยค่ะ